Συνεργάτες
Visitors
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα συνείδηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα συνείδηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010
7:00 μ.μ. | Αναρτήθηκε από
Ανώνυμος
Εμείς οι άνθρωποι είμαστε μυστήρια πλάσματα. Μπορούμε να προφέρουμε την πιο αγνή καλοσύνη και αγάπη αλλά και να αισθανθούμε το πιο απύθμενο μίσος. Μπορούμε να προβούμε σε πράξεις τόσο αισχρές που θα σόκαραν ακόμα και τα ζώα. Είμαστε πολύ ιδιοτελείς και κοιτάμε πάντα το συμφέρον μας, και το χειρότερο όλων: ούτε καν το παραδεχόμαστε.
Δεν πιστεύω πως υπάρχουν κακοί άνθρωποι, αλλά υπάρχουν σίγουρα αυτοί που κυλούν πιο εύκολα και πιο συχνά προς την «σκοτεινή» πλευρά. Δε γεννιούνται έτσι, απλά σταδιακά απογυμνώνονται από τις αξίες και τα ήθη εξαιτίας διαφόρων γεγονότων. Όμως οι «κακοί» της ζωής έχουν μια ουσιώδεις διαφορά από τους παραδοσιακά «κακούς» στις ταινίες, στα βιβλία και στα παραμύθια. Όπως θα ξέρετε οι περισσότεροι από αυτούς τους «παραδοσιακούς κακούς» είχαν ξεκάθαρη επίγνωση της κακίας τους (εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις μερικών παρανοϊκών), δηλαδή, είχαν το χαιρέκακο γελάκι τους, κατάστρωναν τα μοχθηρά τους σχέδια και πολεμούσαν με περηφάνια ενάντια στο «καλό». Αυτά τα στοιχεία δεν χαρακτηρίζουν τους «κακούς» της ζωής. Ο άνθρωπος έχει πάντα την ανάγκη να πιστεύει ότι πράττει το καλό και το σωστό, απλά αυτό δυστυχώς, δεν τυγχάνει να είναι το ίδιο για όλους. Ο άνθρωπος θέλει να φέρεται σαν «κακός», θέλει να μπορεί να βλάπτει τον συνάνθρωπό του, να εξαπατά, να ζηλοφθονεί και να υπερηφανεύεται, χωρίς ωστόσο να επιβαρύνει υπερβολικά την συνείδησή του. Ο άνθρωπος θέλει να κάνει «κακίες» πιστεύοντας ότι κάνει το καλό.
Για αυτό το σκοπό έχει εφεύρει κάτι πολύ έξυπνο για να ξεγελά το μυαλό του. Ας το ονομάσουμε «άλλοθι». Το άλλοθι είναι ουσιαστικά μια δικαιολογία που λέει ο άνθρωπος στον εαυτό του, είναι η προσπάθεια που κάνει να πειστεί πως όλες οι κακές του πράξεις έχουν «καλό» σκοπό, ή ακόμα χειρότερα, ότι είναι δίκαιες. Έτσι όταν αντιγράφει σε ένα διαγώνισμα δικαιολογείται στον εαυτό του(και συχνά και στους άλλους) πως ο καθηγητής ήταν υπερβολικά αυστηρός και τον είχε βάλει στο μάτι. Όταν κλέβει από κάποιον πλούσιο λέει πως ούτως άλλος έχει πολλά λεφτά που τα απέκτησε με αθέμιτα μέσα. Όταν χρηματίζεται λέει πως το κάνουν κι όλοι οι άλλοι. Εδώ ακριβώς είναι οι μαγικές λέξεις: «το κάνουν κι οι άλλοι». Αυτή η παιδιάστικη δικαιολογία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο πολλών από τα «άλλοθι», μας εξυπηρετεί καλά, γιατί με τι κακές μας πράξεις νιώθουμε ότι «αποκαθιστούμε την δικαιοσύνη». Φυσικά ποτέ δεν πείθουμε τον εαυτό μας έτσι, πόσο μάλλον τους γύρω μας, αλλά είναι ένας καλός τρόπος να διατηρούμε μια καλή εικόνα του εαυτού μας, απαραίτητη για την ψυχική μας ισορροπία. Ωστόσο μετά από πολλές επαναλήψεις μιας κακής πράξης, παύουμε πια να χρειαζόμαστε το άλλοθι, καθώς δε έχουμε ανάγκη από δικαιολογίες όταν έχουμε τη δύναμη της συνήθειας.
Τα άλλοθι δε χρησιμεύουν μόνο στις πραγματικά κακές πράξεις αλλά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας ζωής. Τα χρησιμοποιούμε για τις μικρές καταχρήσεις και τις σκανδαλιές μας. Για παράδειγμα, ενώ είμαστε σε δίαιτα και έχουμε σαβουρώσει ένα πιτόγυρο, τρώμε μετά και μια σαλατούλα έτσι για να ηρεμήσουμε τη συνείδησή μας, να λέμε ότι φάγαμε και κάτι υγιεινό. Ακόμα κι αυτή τη στιγμή, χρησιμοποιώ το γράψιμο ως άλλοθι. Βλέπετε, εγώ τώρα υποτίθεται ότι πρέπει να διαβάζω, αλλά δεν βρήκα το κουράγιο να το κάνω. Έτσι είπα να συγγράψω αυτήν την ανάρτηση για να λέω στον εαυτό μου ότι οι ώρες αυτές δεν πέρασαν και τελείως άσκοπα. Είναι αξιοθαύμαστο το πόσες τέτοιες μικρές δικαιολογίες χρησιμοποιούμε καθημερινά και ακόμα πιο αξιοθαύμαστο το πόσο γελοίες φαντάζουν όταν τις κοιτάμε από απόσταση. Αλλά παραδόξως, εκείνη τη στιγμή που τις χρειαζόμαστε, είναι πραγματικά απαραίτητες και μας προσφέρουν αληθινή ανακούφιση.
Το μόνο ερώτημα είναι γιατί τις χρειαζόμαστε. Γιατί έχουμε ανάγκη να λέμε ψέματα και στον ίδιο τον εαυτό μας; Δε θα μας δικάσει ο εαυτός μας για τις πράξεις μας και στο κάτω κάτω ο,τι κάναμε ήταν επιλογή μας. Ή μήπως θα μας δικάσει η συνείδησή μας; Ναι θα το κάνει, αλλά αυτά τα άλλοθι είπαμε πως δεν την ξεγελούν για πολύ. Τότε λοιπόν σε τι ακριβώς μας βοηθάνε; Δε γνωρίζω να σας πω ακριβώς αλλά μπορεί να έχει να κάνει με τον χρόνο. Όλοι ξέρουμε πως δε παραδεχόμαστε σχεδόν ποτέ τα λάθη μας τη στιγμή που τα κάνουμε, αλλά μετά την πάροδο ενός χρονικού διαστήματος, όταν πια τα βλέπουμε από απόσταση ασφαλείας. Τα άλλοθι είναι λοιπόν εκείνα που μας εξασφαλίζουν αυτόν τον απαραίτητο χρόνο. Μας προστατεύουν την ώρα της πράξης ενώ μετά μας εγκαταλείπουν σιγά σιγά αφήνοντας τη συνείδηση να αναλάβει τα ηνία, αποτελούν κατά κάποιο τρόπο αμυντικούς μηχανισμούς του εγωισμού μας. Αν δε χρειαζόμασταν αυτόν τον αμυντικό μηχανισμό, αν μπορούσαμε να παραδεχόμαστε τα λάθη μας την ώρα που τα πράττουμε (ή ακόμα καλύτερα πριν τα πράξουμε) αυτός ο κόσμος θα ήταν πολύ καλύτερος, και εμείς θα ήμασταν τέλειοι. Αλλά δεν είμαστε που να με πάρει! Είμαστε άνθρωποι.
Ξεκίνησα αυτό το κείμενο με όχι και τόσο κολακευτικά λόγια για το ανθρώπινο είδος, οπότε λέω να κλείσω με μια αισιόδοξη νότα. Ναι, είναι αλήθεια πως η αναγκαιότητα της ύπαρξης των άλλοθι καταδεικνύει τον εγωισμό μας και την υποκρισία μας στον ίδιο μας τον εαυτό. Ναι, τα άλλοθι μας προσφέρουν ένα «παραθυράκι» και μας διευκολύνουν να προβαίνουμε σε κάποιες «κακές» πράξεις. Σκεφτείτε όμως και την άλλη πλευρά. Το να κάνουμε λάθη και να προβαίνουμε που και που σε «κακίες» είναι απολύτως ανθρώπινο. Αν ήμασταν όμως ικανοί να τα κάνουμε όλα αυτά χωρίς να έχουμε ανάγκη από άλλοθι, τότε είναι που θα ήμασταν πραγματικά κακοί. Άρα η αναγκαιότητά τους αποδεικνύει ότι δεν είμαστε και τόσο κακοί τελικά. Τα άλλοθι δε μας κάνουν ούτε καλούς, ούτε κακούς, μας κάνουν απλά ανθρώπους.
Γράφει ο Sir Dreamer για τους Pens In Disguise
Ετικέτες
Παρασκευή 1 Οκτωβρίου 2010
Αλήθεια, είμαστε ελεύθεροι; Ζούμε σε μια κοινωνία δημοκρατική, που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες. Ωστόσο πιστεύω πως όλα αυτά μόνο επιφανειακή ελευθερία προσφέρουν και όχι εσωτερική. Είμαστε δέσμιοι των ανθρώπων γύρω μας, των καταστάσεων και των υποχρεώσεων μας απέναντι στο συνάνθρωπο και στη κοινωνία. Απόλυτα λογικό, αν δε δίνεις, δεν παίρνεις. Αλλά υπάρχει κάτι ακόμα πιο ανησυχητικό από αυτή την λογική και αναγκαία «υποδούλωση».Κατά πόσο οι πράξεις μας υπαγορεύονται από τη συνείδησή μας; Μήπως απλά εξυπηρετούν την ανάγκη αποδοχής από το κοινωνικό σύνολο; Και ακόμα χειρότερα, κατά πόσο η συνείδηση είναι δική μας; Αναρωτιέμαι αν οι αντιλήψεις που έχουμε για το καλό και το κακό, το ωραίο και το άσχημο, το ηθικό και το ανήθικο, είναι δικές μας ή προέρχονται από την κοινωνία στην οποία ζούμε. Αν όλη η «προσωπικότητά» μας είναι αποτέλεσμα της επίδρασης είτε των γονιδίων μας, είτε του περιβάλλοντός μας, τι είναι πραγματικά δικό μας; Έχουμε πράγματι επιλογές ή μήπως η κάθε απόφασή μας έχει προκαθοριστεί από ένα γονίδιο, ένα γονιό, ένα δάσκαλο ή ένα φίλο;
Αν είναι πράγματι έτσι, τι ευθύνη μπορούμε να φέρουμε για τις πράξεις μας; Τι ευθύνη μπορεί να έχει ένας δολοφόνος όταν έχει μεγαλώσει σε μια προβληματική οικογένεια και ανάμεσα σε κακές παρέες, ενώ παράλληλα είναι από τη φύση του πιο επιθετικός και οξύθυμος από το μέσο όρο των ανθρώπων; Μήπως θα έπρεπε να τιμωρήσουμε τους γονείς και τους φίλους του; Μα και αυτοί με τη σειρά τους δρούσαν «προγραμματισμένοι» από το δικό τους περιβάλλον. Πόσο υποκριτές είμαστε όλοι εμείς που καταδικάζουμε έναν δολοφόνο τη στιγμή που δεν ξέρουμε τι θα γινόταν αν και εμείς είχαμε γεννηθεί και μεγαλώσει στις ίδιες συνθήκες με αυτόν. Πως μπορούμε να είμαστε τόσο σίγουροι πως εμείς στη θέση του δε θα είχαμε πράξει τα ίδια ή ακόμη χειρότερα; Αυτή η λογική είναι τελείως ισοπεδωτική και σύμφωνα με αυτή κανείς δε φέρει ευθύνη για τίποτα. Αν όμως αυτή η λογική είναι λάθος θα ήθελα κάποιος να μου πει που ακριβώς αρχίζει η ελευθερία μας. Έχουμε τελικά δυνατότητα επιλογής;
Θα ήθελα να θέσω ένα ερώτημα ακόμη πιο συνταρακτικό. Πέρα από τις αντιλήψεις κάθε κοινωνίας για το καλό και το κακό, πέρα από όσα μάθαμε στο σχολείο και στην οικογένεια, πέρα από όσα μας λένε οι πολιτικοί, δημοσιογράφοι και ιερείς, υπάρχει μέσα μας χαραγμένη μια ανώτερη αίσθηση ηθικής, μια ανώτερη συνείδηση; Μια συνείδηση που να υπαγορεύει στον καθένα τι είναι σωστό και τι όχι; Μήπως βαθιά μέσα μας, ανεξαρτήτως κοινωνικού περιβάλλοντος, όλοι ξέρουμε πότε πράττουμε το σωστό και πότε σφάλουμε; Θα ήθελα με όλη μου τη ψυχή να είναι έτσι. Αυτό θα έδινε νόημα στη ζωή μας και στις πράξεις μας. Αλλά και πάλι θα ήμασταν ελεύθεροι; Τι διαφορά θα είχε αν οι αξίες μας υπαγορεύονταν από την κοινωνία ή από μια ανώτερη ηθική; Και πάλι δε θα ήταν δικές μας.
Το πιο πιθανό τελικά είναι η ηθική να είναι ανθρώπινο δημιούργημα και να ανταποκρίνεται στην ανάγκη του ανθρώπου να τα κατηγοριοποιεί όλα και να τους βάζει ετικέτες. Αν όμως είναι έτσι, γιατί αισθάνομαι μέσα μου την απόλυτη ανάγκη να πράττω το «καλό»; Γιατί προσπαθώ πάντα να είμαι ειλικρινής και δίκαιος; Φοβάμαι τη κατακραυγή των συνανθρώπων μου ή την τιμωρία; Δε νομίζω. Πιστεύω ότι ακολουθώ φανατικά τις αξίες που θεωρώ «καλές» επειδή έχω ανάγκη να πιαστώ από κάπου μέσα σε αυτό το χαοτικό κόσμο και να μην τρελαθώ από τον ίδιο μου το σκεπτικισμό.
Γράφει ο Sir Dreamer για τους Pens In Disguise
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)